Project MINDVAL: Verandering in denken en waardering voor een natuurpositieve samenleving

Het stoppen van biodiversiteitsverlies en het omgaan met klimaatverandering vragen om een andere manier van denken en besluitvorming. We moeten af van het idee dat de natuur er uitsluitend is voor de mens en in plaats daarvan erkennen dat mensen onderdeel zijn van de natuur. Het behoud en de verbetering van natuur moeten een centraal uitgangspunt vormen in maatschappelijke besluitvorming. Het uiteindelijke doel is een natuurpositieve samenleving waarin natuur en biodiversiteit niet worden uitgeput, maar juist worden versterkt.

Deze verandering vraagt om acties die zijn gericht op zogeheten diepgewortelde kantelpunten (deep leverage points), waarbij de waarde van natuur wordt herkend en erkend. Dit zijn momenten waarop mensen en organisaties hun manier van denken en handelen daadwerkelijk aanpassen. Daarbij gaat het om het herkennen en erkennen van verschillende waarden van natuur en biodiversiteit. Natuur heeft niet alleen een economische, sociale en culturele waarde, maar ook een intrinsieke waarde, die losstaat van menselijk gebruik. Deze waarden moeten, ongeacht of ze meetbaar zijn, worden meegenomen in beslissingen over de productie en consumptie van goederen en diensten. Ook beleid moet zo worden ontworpen dat het rekening houdt met deze uiteenlopende waarden. Daarnaast is het noodzakelijk dat sociale normen en denkpatronen veranderen, zodat een andere omgang met natuur vanzelfsprekender wordt. 

Om de overgang naar een natuurpositieve samenleving beter te begrijpen en helder te kunnen uitleggen, werken we binnen MINDVAL met drie inhoudelijke werkstromen. De eerste werkstroom richt zich op het herkennen en opnemen van verschillende waarden van natuur en biodiversiteit in besluitvorming. De tweede werkstroom richt zich op het vinden van bewijs voor kantelpunten die leiden tot veranderingen in het denken van mensen, organisaties en overheden en hoe zij naar de wereld kijken. Deze twee werkstromen lopen parallel en versterken elkaar. De derde werkstroom richt zich op het delen van kennis en ervaringen tussen de andere twee werkstromen.

De werkstroom over waarden van natuur en biodiversiteit maakt gebruik van AI-toepassingen. Deze technologie wordt ingezet om grote aantallen wetenschappelijke studies te analyseren en zo meer bewijs te vinden voor financiële mechanismen waarin verschillende natuurwaarden worden meegenomen. De werkstroom die zich richt op veranderingen in hoe mensen naar de wereld kijken gebruikt literatuuronderzoek en workshops met experts. Daarmee wordt gezocht naar bewijs voor maatschappelijke veranderingen die bijdragen aan herstel van biodiversiteit, bijvoorbeeld via sociale netwerken en regels.

Deze aanpak met drie werkstromen helpt om verschillende waarden van natuur en biodiversiteit beter te integreren in beleid en besluitvorming. Ook versterkt zij de samenwerking tussen verschillende wetenschappelijke disciplines. Zo ontstaat een stevige basis voor de overgang naar natuurpositieve samenlevingen, in uiteenlopende sociale en geografische contexten.

Binnen MINDVAL werken we op verschillende manieren samen met partners en andere projecten. We werken onder meer samen met praktijkpartners, zoals softwareontwikkelaars die bijdragen aan de ontwikkeling van AI-toepassingen, en met partners die actief zijn binnen regionale voedseltransities. Daarnaast werken we samen met andere onderzoeksprojecten, zoals BiROFin en projecten rond biodiversity credits en nature credits. Verdere samenwerkingen zijn momenteel in ontwikkeling.